Het werk gaat door

De zomer is aangebroken. In Nederland heeft iedereen de afgelopen weken van heerlijk zonnig weer genoten en hier in Griekenland is dat niet anders. Sinds ongeveer 2 maanden is het winterweer gelukkig echt voorbij en langzaamaan wordt de hitte intenser. Er is een hoop gebeurd in de afgelopen maanden en het leek me hoog tijd om jullie te vertellen hoe het er hier voor staat.

Op dit moment ben ik onderweg vanuit Samos terug naar Lesbos. De afgelopen week ben ik hier op Samos geweest omdat EuroRelief hier een nieuw project wil opzetten. We zijn nog in de oriënterende fase en het is nog niet helemaal duidelijk wat we precies hier hopen te gaan doen. Op dit moment is hier een klein team van vrijwilligers dat de vluchtelingen hier wil leren kennen en we zijn aan het kijken hoe we kunnen ondersteunen bij het verhuizen van de vluchtelingen van het oude kamp, naar een nieuw kamp dat gebouwd is. Ik was gevraagd om hier een week te komen om deze vrijwilligers te trainen en mijn ervaring op Lesbos te delen. Hoe het er hier in de toekomst gaat uitzien weten we nog niet, dus: wordt vervolgd.

Op Lesbos gaat ondertussen ook het werk door. De afgelopen maanden heeft de Griekse overheid veel geïnvesteerd om de situatie in het kamp te verbeteren. Hele zones worden opgehoogd, nieuw grind wordt gestort en er zijn zelfs wooncontainers gebracht. Het Social Care team dat ik leid speelt een actieve rol in het plaatsen van de extra kwetsbaren in deze containers. Mensen met handicaps, ernstige ziektes en andere grote problemen krijgen, in samenwerking met de Griekse autoriteiten, voorrang om in deze containers te gaan wonen.

Het Social Care team, waar ik jullie alles over heb verteld in mijn vorige blog, is nog steeds hard in ontwikkeling. Eerder vertelde ik jullie hoe we met medische NGO’s om tafel hebben gezeten om te kijken hoe we kunnen samenwerken en inmiddels is deze samenwerking een feit. We zijn bijna dagelijks met hen in contact om ervoor te zorgen dat mensen de juiste follow-up krijgen en verwijzen mensen door voor bijvoorbeeld medicatie of medische onderzoeken. Ook weten zij ons te vinden om bijvoorbeeld vluchtelingen te ondersteunen bij hun bezoek aan de dokter of te informeren over afspraken.

Ik werk met een fantastisch team van vrijwilligers die vaak een aantal maanden of zelfs langer blijven.

Daarnaast weten ook andere actoren ons te vinden. We werken bijvoorbeeld samen met een NGO die actief is in de WASH sector en bepaalt waar toiletten worden geplaatst en die de douches in het kamp managet. Ook met hen zijn we in contact over de plaatsing van gehandicaptentoiletten in de buurt van de mensen die deze nodig hebben, wij zorgen ervoor dat deze mensen een sleutel hebben, ook kunnen we hen doorverwijzen naar de rolstoeltoegankelijke douches.  

Ons team werkt niet alleen met mensen met medische problemen, maar ook veel mensen met psychische nood of mensen die extra bescherming nodig hebben komen naar ons toe. Het werken met deze mensen is vaak een uitdaging. Voor de milde psychische problemen is redelijk wat zorg aanwezig, maar zodra het heftiger wordt en mensen zichzelf beschadigen of zelfmoord proberen te plegen wordt het ingewikkelder om hun hulp aan te bieden. Voor mensen met psychiatrische problematiek is het helemaal moeilijk om de juiste hulp te vinden. Gelukkig weten we langzaamaan openingen te vinden in het systeem om er voor te zorgen dat deze mensen bij de juiste instanties in beeld zijn. In al deze taken geldt dat we voor deze extra kwetsbare mensen een brug willen zijn tussen hen en de beschikbare zorg. We zijn zelf niet de artsen, maar zorgen dat de mensen die dat nodig hebben bij de arsten in beeld zijn, we zijn zelf niet de psychologen, maar voor de mensen die dat graag willen kunnen we verwijzingen naar psychologen doen. In dit hele proces is ons tweede doel ook dat de vluchtelingen zich gezien en geliefd voelen. In een systeem waar vaak geen ruimte is voor die persoonlijke aandacht, willen we de tijd nemen om naar mensen te luisteren zodat ze voelen en weten dat ze er toe doen en dat we om ze geven.

Het leven hier is niet alleen hard werken, maar ook in het weekend genieten van ons prachtige eiland.

Om al deze kwetsbare mensen de juiste hulp te kunnen bieden, probeer ik goed te investeren in het trainen van ons team. Hierin probeer ik zoveel mogelijk de samenwerking op te zoeken van professionals. Binnenkort hebben we bijvoorbeeld een info sessie gepland staan met een organisatie die juridische steun geeft waarbij we al onze vragen kunnen stellen. Veel van de hulp die in het kamp geboden kan worden hangt af van de status van de mensen in het kamp. Voor mensen die nog steeds in hun asielprocedure zitten zijn er meer opties dan voor uitgeprocedeerde vluchtelingen of mensen die al asiel gekregen hebben. Hopelijk begrijpen we na deze info-sessie weer beter hoe de asielprocedure nu eigenlijk precies werkt en hoe we het beste iedereen in het kamp kunnen helpen.

Een andere mooie ontwikkeling is dat we sinds een aantal maanden een nieuwe manier hebben om onze data op te slaan. Het werken met zoveel kwetsbare mensen en met een steeds wisselend team, vraagt om een goed georganiseerde dataopslag. In onze database heeft een van de technische vrijwilligers een mooie pagina gemaakt waar we alles kunnen bijhouden welke stappen we voor mensen hebben genomen en wat er nog meer moet gebeuren. Ik ben ontzettend blij met deze ontwikkeling, het heeft ons super veel geholpen in hoe we hulp kunnen bieden en met het doen van follow up.

Zo zien jullie weer, het werk hier gaat altijd door. Er zijn altijd nieuwe ontwikkelingen of crises waar we mee moeten dealen. Ook blijft de situatie politiek hier vaak ingewikkeld. Griekenland heeft een paar weken geleden aangekondigd vanaf nu de asielprocedure van mensen uit onder andere Somalië en Afghanistan anders aan te pakken. Vanaf nu moeten vluchtelingen uit deze landen eerst bewijzen dat Turkije voor hen onveilig is, voordat ze ook maar asiel kunnen aanvragen in Griekenland. Het wordt afwachten hoe dit er in de praktijk uit gaat zien, maar het is wel weer een voorbeeld van hoe ingewikkeld de situatie hier kan zijn. Ondanks deze uitdagingen weet ik dat ik hier op de goede plek zit en dat ik voorlopig nog niet weg wil. De hulp blijft zo hard nodig en er blijven ook nog steeds nieuwe vluchtelingen aankomen. Samen met mijn kerk ben ik aan het zoeken naar een manier om mijn verblijf hier ook voor de toekomst mogelijk te blijven maken. Wil je mij en het werk hier (blijven) ondersteunen, kijk dan onder het kopje “Doneer”. Hartelijk bedankt voor jullie steun!

Vandaag stond er ook een kort artikel over mijn werk in het Reformatorisch Dagblad. Naar aanleiding van Wereld Vluchtelingendag, morgen 20 juni, was mij gevraagd te delen waar ik graag gebed voor wil. Bid je mee:

-Voor betere psychische hulp voor de mensen die zo depressief en hopeloos zijn dat ze zichzelf beschadigen of zelfmoord willen plegen.

– Voor de situatie voor de mensen die het eiland mogen verlaten, maar die het moeilijk hebben in Athene zonder geld, huisvesting en een inkomen.

-Voor de Griekse en Europese overheden die ingewikkelde beslissingen moeten maken over het lot van vluchtelingen.

Als collega’s die een aantal maanden hier zijn geweest weer vertrekken, nemen we vaak afscheid met een etentje. Nu het toeristische leven op Lesbos weer open gaat, genieten we er van dat we eindelijk weer naar restaurantjes kunnen.

Het Social Care team

De afgelopen maanden was het stil vanuit Lesbos, maar we hebben zeker niet stil gezeten! De ontwikkelingen hier op het eiland gaan supersnel en er zijn ontzettend veel dingen gebeurd in de afgelopen maanden. In November ben ik even in Nederland geweest. Wat eigenlijk en korte vakantie had moeten zijn, werd een vakantie van een maand, omdat ik corona had opgelopen. Ik heb daardoor helaas tijdens deze vakantie niet veel mensen kunnen zien, maar jullie weten ook dat samenkomsten vanwege corona niet mogelijk zijn. In december ben ik weer terug op Lesbos gekomen en heb ik het werk weer opgepakt. 

Zoals ik jullie in mijn vorige blog vertelde heb ik een team opgezet dat focus op de meest kwetsbare vluchtelingen in het kamp. We noemen onszelf het “Social Care team”, wat in het Nederlands zoiets betekent als maatschappelijk werk. Samen met een aantal andere vrijwilligers brengen we in kaart waar de mensen met heftige medische problemen in het kamp zitten en welke noden ze hebben. Vervolgens verwijzen we hen door naar de Grieken in het kamp, de UNHCR en naar andere NGO’s voor support. Zo hebben we bijvoorbeeld een samenwerking opgezet met een NGO die om de week de was doet voor gezinnen met medische problemen. Ook zorgen we er voor dat er genoeg rolstoelen en krukken beschikbaar zijn en dat de juiste mensen die ontvangen. Daarnaast zorgt een andere NGO er weer voor dat de mensen met mobiliteitsproblemen goede toegang kunnen krijgen tot hun tent door bijvoorbeeld een trapje of een opritje te maken, zodat ze met hun rolstoel bij hun tent kunnen komen. Ook doen we gerichte distributies van items die deze mensen nodig hebben, zoals schoenen, dekens en kleding. We delen nu ook bijvoorbeeld vouwbedden uit aan mensen voor wie het extra moeilijk is om op de grond te slapen vanwege rugproblemen of andere medische noden. Op dit moment delen we aan al deze extra kwetsbare families ook pakketjes uit met vitamines, honing en een thermosfles. 

Twee van mijn teamleden bezoeken samen met een van onze vertaalsters een tent waar een kwetsbaar gezin woont.

Een recente ontwikkeling is dat we met alle medische organisaties in het kamp om de tafel hebben gezeten en we met hun een samenwerking willen opzetten. We werken met dezelfde doelgroep en we willen graag zeker weten dat de mensen die wij in beeld hebben ook de juiste medische zorg krijgen en daarnaast willen wij niemand over het hoofd zien. We hopen in de komende weken hier een duidelijke manier van samenwerking voor op te zetten.

Naast de mensen met medische problemen, werken we ook met mensen die extra bescherming nodig hebben. In het kamp is dit moeilijk te realiseren, maar er zijn wel veel NGO’s die hierin hun best doen. We hebben wekelijks vrouwen die naar ons toekomen vanwege huiselijk geweld, of vrouwen die te maken hebben met gender-based violence. Om hier op de juiste manier op te reageren, hebben we in oktober en december verschillende trainingen gevolgd die werden verzorgd door de UNHCR en Terre des Hommes. Voor dit werk hebben we een aantal vrouwelijke vertalers uit het kamp met wie we samenwerken. Rondom dit thema hangt een groot taboe. Zelfs in onze cultuur is het moeilijk om over geweld en bijvoorbeeld verkrachting te praten, maar in de eer-schaamtecultuur waar veel van de vluchtelingen uit komen, is het helemaal een groot taboe. Toch weten veel vrouwen ons te vinden en voor hen zijn we vaak een eerste aanspreekpunt voor hulp. Gelukkig hoeven wij zelf niet met oplossingen te komen, maar bestaan er andere NGO’s met psychologen, advocaten en social workers naar wie we deze vrouwen kunnen doorverwijzen. Hierin werken we met name samen met de UNHCR, omdat zij de grootste actor zijn op het gebied van bescherming in het kamp. 

Veel van de mensen met wie we werken hebben ook heftige psychische problemen en ze dealen bijvoorbeeld met automutilatie en zelfmoordgedachten. Ook voor hen zijn we een luisterend oor en we proberen hen ook zo veel mogelijk door te verwijzen naar psychologen van andere organisaties. Mijn taak hierin is dat ik uitzoek welke organisaties allemaal aanwezig zijn in het kamp, wat ze precies doen en hoe we naar hen kunnen doorverwijzen. Het komt veel aan op relaties bouwen en de juiste mensen leren kennen. Het is ontzettend gaaf om te zien dat die relaties hun vruchten afwerpen. Met steeds meer organisaties komt er een wederzijdse samenwerking. Wij verwijzen casussen naar hen door en zij weten ons te vinden als zij capaciteit hebben om meer casussen aan te nemen. 

EuroRelief heeft sinds de opening van het nieuwe kamp in September ook een ander nieuw team, namelijk het activiteitenteam. In het begin was dit met name gericht op school voor kinderen, maar in de laatste maanden zijn hier ook activiteiten voor vrouwen bij gekomen en sinds een week is er ook een sportprogramma voor mannen. De mensen die wij tegenkomen die met hun mentale gezondheid worstelen krijgen via ons voorrang om in deze activiteiten deel te nemen. Daarnaast hebben we ook wol en haak- en breinaalden die we uitdelen en de vrouwen slaan vol enthousiasme aan het haken en breien.  

Een moeder van een zieke zoon houdt van haken en haakte voor mij en mijn collega’s allemaal een warme muts.

Recent zijn we ook steeds meer een systeem aan het ontwikkelen om met nieuwe vluchtelingen die op het eiland aankomen te dealen. Vanwege corona worden zij eerst in quarantaine gestopt. EuroRelief werkt niet in deze quarantainelocatie, maar we komen wel gelijk in contact met de nieuwe vluchtelingen zodra ze Mavrovouni, het nieuwe tijdelijke kamp dat in September is gebouwd, binnenkomen. We zijn nu een manier aan het ontwikkelen waardoor we bij hun aankomst al een screening kunnen doen. We willen vanaf het begin gelijk in kaart hebben wie ze zijn, waar ze komen te wonen en ze gelijk al extra support geven. We proberen hierin samen te werken met een legal-aid organisatie die ze helpt met de asielaanvraag en het asielproces. Waar in Moria het asielproces maanden en soms jaren duurde, gaat dit de laatste maanden vaak ontzettend snel. Hun interview vindt plaats binnen een paar weken na aankomst en mensen krijgen binnen een paar maanden hun uitslag te horen. Aan de ene kant is dit een positieve ontwikkeling, omdat mensen niet meer zo lang in onzekerheid zitten, maar aan de andere kant geeft dit ook moeilijkheden. Het kost bijvoorbeeld veel tijd om papieren te verzamelen om kwetsbaarheden te bewijzen. Iemand met medische problemen heeft papieren van het ziekenhuis nodig om dit probleem te bewijzen en daarmee zijn asielaanvraag te versterken. Het medische systeem op het eiland is al ontzettend overvraagd en corona heeft dit niet veel makkelijker gemaakt, dus het maken van een afspraak in het ziekenhuis kost vaak veel tijd en rompslomp. Ook hierin proberen we te doen wat we kunnen. 

Al dit werk doe ik natuurlijk niet in mijn eentje. Ik werk met een fantastisch team van vrijwilligers die vaak een aantal maanden blijven. Het kost veel tijd om ze te trainen, maar het is bijzonder om te zien hoe God steeds de juiste mensen naar ons team brengt. In de laatste weken zijn een aantal collega’s met wie ik in september dit team heb opgezet, weer teruggekomen en we gaan vol goede moed weer verder met het uitbouwen van ons werk. 

Gelukkig werk ik samen met fantastische en enthousiaste collega’s in een fijn kantoortje.

Wil je meer horen en zien over het werk van EuroRelief, volg ons dan op Facebook of Instragram!

Via deze weg wil ik ook weer mijn dankbaarheid uitspreken naar jullie. Jullie gebed, donaties en berichtjes doen me ontzettend goed. Ik kan soms opgeslokt worden door het werk dat ik hier doe, maar ik realiseer me dag in dag uit dat ik het werk hier niet zonder jullie kan doen. Dankjewel voor je betrokkenheid! 

Deze foto belandde in een prominente krant en werd veel op sociale media gedeeld.

Deze blog wil ik afsluiten met een bijzonder verhaal van een alleenstaande moeder en haar 3 kinderen. Ze kwam een jaar geleden hoogzwanger naar de Section, samen met haar 2 dochtertjes, waar ik haar leerde kennen. Haar zoontje werd in maart geboren en ze was in afwachting van haar asielaanvraag. Het gaf haar veel stress en ze vond het soms moeilijk om geduldig te zijn met haar kinderen. Haar oudste dochter van 8 jaar zorgde soms voor haar babybroertje en kwam regelmatig naar ons kantoortje in de Section voor een knuffel. In juni werd haar asielaanvraag goedgekeurd en was ze erkend vluchteling. Dat betekende dat ze Moria snel zou moeten verlaten. Ze treuzelde, waar zou ze heen moeten, wie zou haar helpen als ze naar Athene zou gaan, waar zou ze slapen, hoe zou ze een inkomen krijgen, wie zou voor haar kinderen zorgen als ze aan het werk zou gaan? Zoveel vragen die haar stress gaven en ze bleef langer in de Section dan dat eigenlijk de bedoeling was. En toen brandde Moria af. Met haar 3 jonge kinderen moest ze weer op de vlucht, dit keer voor het vuur. Ze belandde, net zoals alle anderen op straat waar ze een aantal dagen op het asfalt sliep. Een foto van haar en haar dochter, liggend op straat, haast onherkenbaar door de verdrietige blik en uitputting in hun ogen, kwam in de krant. Na een aantal dagen op straat kwam ze in het nieuwe kamp, maar ze werd gelukkig snel daarna ondergebracht in een schoolgebouw. Daar werd ze een paar maanden geleden geselecteerd om naar Duitsland overgeplaatst te worden en nu kan ze elk moment bericht krijgen dat ze in het vliegtuig mag stappen, op weg naar een nieuwe toekomst. In de hopeloosheid van de situatie hier, is er toch hoop op een betere toekomst!

Deze moeder is klaar om in het vliegtuig te stappen en in Duitsland te gaan wonen! Samen met een goede vriendin zocht ik haar gisteren op in de school waar ze nu wacht om haar en haar kinderen gedag te zeggen.